दिनविशेष माहिती - 10 जानेवारी

दत्ताजी शिंदे (शूर मराठा)

दत्ताजी शिंदे (सुमारे 1725 – 10 जानेवारी 1760) हे मराठा साम्राज्यातील पराक्रमी सरदार आणि सेनानी होते. पेशवे बाजीराव प्रथम यांचे धाकटे बंधू असलेल्या चिमाजी आप्पांचे पुत्र म्हणून त्यांचा जन्म झाला. उत्तर भारतातील मराठा मोहिमांमध्ये त्यांनी शौर्य, रणकौशल्य आणि निष्ठा यांचे उत्तम उदाहरण घडवले.

दत्ताजी शिंदे यांनी दिल्ली, आग्रा आणि आसपासच्या प्रदेशांत मराठा सत्ता विस्तारासाठी महत्त्वाची भूमिका बजावली. उत्तर भारतात मराठा प्रभाव प्रस्थापित करताना त्यांनी अनेक लढायांत यश मिळवले. अफगाण शासक अहमदशहा अब्दालीविरुद्धच्या संघर्षात त्यांनी अपूर्व शौर्य दाखवले.

1760 साली दिल्लीच्या जवळ बुराडी घाटाजवळ झालेल्या युद्धात दत्ताजी शिंदे वीरमरण पावले. त्यांच्या बलिदानामुळे मराठ्यांच्या उत्तर भारतातील संघर्षाला नवी प्रेरणा मिळाली. त्यांच्या शौर्यामुळे ते इतिहासात “शूर मराठा” म्हणून ओळखले जातात.

दत्ताजी शिंदे हे मराठ्यांचे शूर सेनापती होते. पानिपतच्या युद्धात नजीबखानाने त्यांना ठार मारले. मरण्याच्या आगोदर नजीबने त्यांना विचारले होते 'क्यूॅं पाटील और लढोगे ?' त्यावर दत्ताजीने दिलेले 'क्यूॅं नही, बचेंगे तो और भी लढेंगे हे उत्तर अजरामर झाले आहे.

दत्ताजी शिंदे यांचे जीवन हे धैर्य, राष्ट्रनिष्ठा आणि त्यागाचे प्रतीक आहे. मराठा साम्राज्याच्या उत्तर भारतातील विस्तारात त्यांनी दिलेले योगदान अमूल्य असून भारतीय इतिहासात त्यांचे स्थान सन्माननीय आहे.