नमस्कार विद्यार्थी मित्रांनो,
कसे आहात ? मजेत ना !
मी नासा येवतीकर, दिनविशेष माहिती कार्यक्रमात आपले स्वागत करतो.
आजच्या कार्यक्रमात आपण मराठा साम्राज्याचे चाणक्य नाना फडणवीस यांच्या विषयी माहिती पाहू या.
लक्ष देऊन ऐका हं, कारण या माहितीच्या आधारे तुम्हाला पाच प्रश्नांची उत्तरे द्यायची आहेत. चला तर मग ऐकू या ......
नाना फडणवीस
नाना फडणवीस हे मराठा साम्राज्यातील अत्यंत कुशल राजकारणी, मुत्सद्दी आणि प्रशासक होते. त्यांचे मूळ नाव बाळाजी जनार्दन भानू असे होते. मराठा साम्राज्याच्या प्रशासनात त्यांनी अत्यंत महत्त्वाची भूमिका बजावली. त्यांच्या बुद्धिमत्ता, दूरदृष्टी आणि मुत्सद्देगिरीमुळे त्यांना “मराठा साम्राज्याचे चाणक्य” असे म्हटले जाते.
नाना फडणवीस यांचा जन्म १२ फेब्रुवारी १७४२ रोजी सातारा येथे झाला. त्यांच्या वडिलांचे नाव जनार्दन भानू होते. लहानपणापासूनच नाना फडणवीस अत्यंत बुद्धिमान होते. त्यांनी प्रशासन, राजकारण आणि अर्थकारभाराचे उत्तम शिक्षण घेतले.
नाना फडणवीस यांनी पेशव्यांच्या दरबारात महत्त्वाची भूमिका बजावली. ते पेशवा माधवराव प्रथम यांच्या काळात प्रशासनात पुढे आले. त्यांनी राज्याच्या अर्थकारभाराची जबाबदारी अत्यंत कुशलतेने सांभाळली.
पेशवा नारायणराव यांच्या मृत्यूनंतर मराठा साम्राज्यावर संकट आले. त्या वेळी नाना फडणवीस यांनी इतर सरदारांच्या मदतीने बारभाई मंडळ स्थापन केले आणि राज्यकारभार सांभाळला. त्यांच्या मुत्सद्देगिरीमुळे मराठा साम्राज्य टिकून राहिले.
नाना फडणवीस अत्यंत चतुर आणि दूरदृष्टीचे राजकारणी होते. त्यांनी इंग्रज, निजाम आणि इतर शक्तींशी संबंध ठेवताना अत्यंत सावध आणि कुशल धोरण अवलंबले. त्यांच्या बुद्धिमत्तेमुळे मराठा साम्राज्याचा प्रभाव दीर्घकाळ टिकून राहिला.
नाना फडणवीस हे प्रामाणिक, कर्तव्यदक्ष आणि शिस्तप्रिय व्यक्ती होते. त्यांनी राज्याच्या हितासाठी आयुष्यभर परिश्रम घेतले. त्यांची कार्यपद्धती अत्यंत नियोजनबद्ध होती.
नाना फडणवीस यांचे १३ मार्च १८०० रोजी पुणे येथे निधन झाले. त्यांच्या निधनानंतर मराठा साम्राज्याच्या राजकारणात मोठी पोकळी निर्माण झाली.
मराठा साम्राज्यातील अत्यंत प्रभावी आणि बुद्धिमान मुत्सद्दी मराठा साम्राज्याचे चाणक्य नाना फडणवीस यांची पुण्यतिथी त्यानिमित्ताने कोटी कोटी प्रणाम.
मुलांनो, तुम्हांला ही माहिती कशी वाटली ? नक्की कळवा.
चला आता या माहितीवर आधारित काही प्रश्न आणि उत्तर पाहू या
पहिला प्रश्न - नाना फडणवीस यांचा जन्म कोठे झाला ?
बरोबर उत्तर आहे, नाना फडणवीस यांचा जन्म १२ फेब्रुवारी १७४२ रोजी सातारा येथे झाला.
दुसरा प्रश्न - नाना फडणवीस यांचे मूळ नाव काय होते ?
बरोबर उत्तर आहे, नाना फडणवीस यांचे मूळ नाव बाळाजी जनार्दन भानू असे होते.
तिसरा प्रश्न - बुद्धिमत्ता, दूरदृष्टी आणि मुत्सद्देगिरीमुळे नाना फडणवीस यांना काय म्हटले जाते ?
बरोबर उत्तर आहे, बुद्धिमत्ता, दूरदृष्टी आणि मुत्सद्देगिरीमुळे नाना फडणवीस यांना “मराठा साम्राज्याचे चाणक्य” असे म्हटले जाते.
चौथा प्रश्न - नाना फडणवीस यांनी इतर सरदारांच्या मदतीने कोणते मंडळ स्थापन केले ?
बरोबर उत्तर आहे, नाना फडणवीस यांनी इतर सरदारांच्या मदतीने बारभाई मंडळ स्थापन केले.
आणि आता शेवटचा पाचवा प्रश्न - नाना फडणवीस यांचे निधन कोठे झाले ?
बरोबर उत्तर आहे - नाना फडणवीस यांचे १३ मार्च १८०० रोजी पुणे येथे निधन झाले.
चला पुन्हा भेटू या उद्याच्या दिनविशेष माहिती कार्यक्रमात, तोपर्यंत नमस्कार. 🙏
( वरील सर्व माहिती इंटरनेट वरून संकलित करण्यात आले आहे. )
संकलन :- नासा येवतीकर, 9423625769
