नमस्कार विद्यार्थी मित्रांनो,
कसे आहात ? मजेत ना !
मी नासा येवतीकर, दिनविशेष माहिती कार्यक्रमात आपले स्वागत करतो. आजच्या कार्यक्रमात आपण स्वामी दयानंद सरस्वती यांच्या विषयी माहिती पाहू या.
लक्ष देऊन ऐका हं, कारण या माहितीच्या आधारे तुम्हाला पाच प्रश्नांची उत्तरे द्यायची आहेत. चला तर मग ऐका......
Video पाहण्यासाठी
स्वामी दयानंद सरस्वती नावावर clik करावे.
स्वामी दयानंद सरस्वती हे भारतातील महान समाजसुधारक, वैदिक धर्माचे पुनरुज्जीवन करणारे विचारवंत आणि आर्य समाजाचे संस्थापक होते. त्यांचा जन्म १२ फेब्रुवारी १८२४ रोजी गुजरातमधील टंकारा (जि. मोरबी) येथे झाला. त्यांचे मूळ नाव मूळशंकर होते. संन्यास घेतल्यावर त्यांनी दयानंद सरस्वती असे नाव धारण केले. बालपणापासूनच त्यांना धर्म, साधना आणि सत्याचा शोध याविषयी विशेष जिज्ञासा होती.
लहान वयातच त्यांनी मूर्तिपूजेसंबंधी प्रश्न उपस्थित केले. शिवरात्रीच्या दिवशी मंदिरात उंदराने शिवलिंगावरील नैवेद्य खाल्ला हे पाहून त्यांना “ईश्वर हा सर्वशक्तिमान असतो, मग तो स्वतःचे रक्षण का करू शकत नाही?” असा प्रश्न पडला. यामुळे त्यांनी पारंपरिक अंधश्रद्धांपासून दूर जाऊन सत्याच्या शोधासाठी घरत्याग केला. विविध गुरूंकडून वेद, व्याकरण, योग आणि तत्त्वज्ञानाचे अध्ययन करून त्यांनी वैदिक धर्माचा शुद्ध स्वरूपात प्रसार करण्याचा संकल्प केला.
१० एप्रिल १८७५ मध्ये मुंबई येथे त्यांनी आर्य समाजाची स्थापना केली. “वेदांकडे परत चला” हा त्यांचा मुख्य संदेश होता. त्यांनी ईश्वर एक आहे, निराकार आहे आणि वेद हे सर्वोच्च प्रमाण आहेत, असे प्रतिपादन केले. जातिभेद, अस्पृश्यता, बालविवाह, अंधश्रद्धा यांना त्यांनी विरोध केला. स्त्रीशिक्षण, विधवाविवाह आणि समाजातील समतेचा त्यांनी पुरस्कार केला. त्यांच्या विचारांचा देशातील सामाजिक आणि धार्मिक जीवनावर मोठा प्रभाव पडला.
स्वामी दयानंद सरस्वती यांनी संस्कृत व हिंदी भाषेत प्रसिद्ध ग्रंथ ‘सत्यार्थ प्रकाश’ लिहिला आहे. या ग्रंथात त्यांनी वेदांचे तत्त्वज्ञान, सामाजिक सुधारणा आणि धर्मातील शुद्धतेचा संदेश सुस्पष्ट मांडला. त्यांच्या प्रभावामुळे देशभरात शिक्षणसंस्था, गुरुकुल पद्धतीची शाळा आणि सुधारणा चळवळी उभ्या राहिल्या. आर्य समाजाने पुढे स्वातंत्र्य चळवळीतही महत्त्वाचे योगदान दिले.
३० ऑक्टोबर १८८३ रोजी अजमेर येथे त्यांचे निधन झाले. सत्य, विवेक, समता आणि राष्ट्रहित या मूल्यांचा प्रचार करणारे स्वामी दयानंद सरस्वती आजही प्रेरणास्थान मानले जातात. त्यांच्या कार्यामुळे भारतीय समाजात आत्मचिंतन, सुधारणा आणि नवचैतन्य निर्माण झाले, हे त्यांचे अमूल्य योगदान होय.
मुलांनो, तुम्हांला ही माहिती कशी वाटली ? नक्की कळवा.
चला आता या माहितीवर आधारित काही प्रश्न आणि उत्तर पाहू या
पहिला प्रश्न - स्वामी दयानंद सरस्वती यांचे जन्मनाव काय होते ?
बरोबर उत्तर आहे, मूळशंकर असे स्वामी दयानंद सरस्वती यांचे जन्मनाव होते.
दुसरा प्रश्न - स्वामी दयानंद सरस्वती यांनी कोणत्या समाजाची स्थापना केली ?
बरोबर उत्तर आहे, आर्य समाजाची स्थापना स्वामी दयानंद सरस्वती यांनी केली.
तिसरा प्रश्न - स्वामी दयानंद सरस्वती यांनी लिहिलेल्या ग्रंथाचे नाव काय होते ?
बरोबर उत्तर आहे, सत्यार्थ प्रकाश असे स्वामी दयानंद सरस्वती यांनी लिहिलेल्या ग्रंथाचे नाव होते.
चौथा प्रश्न - स्वामी दयानंद सरस्वती यांनी कोणता संदेश दिला होता ?
बरोबर उत्तर आहे, वेदांकडे परत चला” हा मुख्य संदेश स्वामी दयानंद सरस्वती यांनी दिला होता.
शेवटचा पाचवा प्रश्न - स्वामी दयानंद सरस्वती यांचे निधन केव्हा झाले ?
बरोबर उत्तर आहे - ३० ऑक्टोबर १८८३ रोजी अजमेर येथे स्वामी दयानंद सरस्वती यांचे निधन झाले.
चला पुन्हा भेटू या उद्याच्या दिनविशेष कार्यक्रमात, तोपर्यंत नमस्कार.
( वरील सर्व माहिती इंटरनेट वरून संकलित करण्यात आले आहे. )
संकलन :- नासा येवतीकर, 9423625769
