दिनविशेष माहिती - 15 फेब्रुवारी

नामदेव ढसाळ

नामदेव ढसाळ (15 फेब्रुवारी 1949 – 15 जानेवारी 2014) हे मराठीतील प्रख्यात कवी, लेखक, सामाजिक कार्यकर्ते आणि दलित साहित्य चळवळीचे अग्रणी व्यक्तिमत्त्व होते. त्यांच्या कवितांनी मराठी साहित्याला नवा, आक्रमक आणि वास्तववादी आवाज दिला. त्यांनी साहित्याच्या माध्यमातून सामाजिक अन्याय, शोषण आणि मानवी वेदना प्रभावीपणे मांडल्या.

ढसाळ यांचा जन्म पुणे जिल्ह्यातील पुरंदर तालुक्यात झाला. त्यांनी मुंबईतील कामाठीपुऱ्यासारख्या परिसरातील जीवन जवळून पाहिले आणि त्याच अनुभवांवर आधारित तीव्र सामाजिक जाणीव असलेली कविता लिहिली. त्यांच्या पहिल्या कवितासंग्रह ‘गोलपिठा’ (1972) ने मराठी कवितेत क्रांती घडवली आणि त्यांना राष्ट्रीय पातळीवर ओळख मिळवून दिली.

ते दलित पँथर चळवळीचे सहसंस्थापक होते. या चळवळीच्या माध्यमातून त्यांनी सामाजिक समता, न्याय आणि मानवी हक्कांसाठी संघर्ष केला. त्यांच्या साहित्यामध्ये विद्रोह, करुणा आणि परिवर्तनाची तीव्र आकांक्षा दिसून येते.

नामदेव ढसाळ यांना साहित्य क्षेत्रातील योगदानासाठी अनेक पुरस्कार मिळाले. त्यांच्या लेखनामुळे दलित साहित्याला व्यापक मान्यता मिळाली आणि मराठी कवितेचा आवाका विस्तारला.

नामदेव ढसाळ यांचे जीवन हे साहित्य, सामाजिक संघर्ष आणि मानवमूल्यांच्या संरक्षणाचे प्रेरणादायी उदाहरण आहे. त्यांच्या कवितांनी व विचारांनी समाजात परिवर्तनाची चेतना निर्माण केली आणि ते आधुनिक मराठी साहित्यातील एक महत्त्वाचे स्तंभ म्हणून ओळखले जातात.