आदरणीय अध्यक्ष महोदय, मान्यवर प्रमुख पाहुणे, आदरणीय गुरुजन आणि माझ्या प्रिय मित्र-मैत्रिणींनो,
आज मी आपल्या समोर भारतमातेचे दोन महान तेजस्वी दीप—राजमाता जिजाऊ आणि स्वामी विवेकानंद—यांच्या विषयी दोन शब्द बोलणार आहे.
राजमाता जिजाऊ या छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या माताच नव्हे, तर त्या एका महान राष्ट्रपुरुषाच्या घडणाऱ्या शिल्पकार होत्या. त्यांनी शिवरायांना लहानपणापासून रामायण, महाभारत आणि स्वराज्याची स्वप्ने सांगितली. अन्यायाविरुद्ध उभे राहणे, धर्म, न्याय व स्वाभिमान जपणे—हे संस्कार त्यांनी शिवरायांच्या मनात रुजवले. म्हणूनच राजमाता जिजाऊ या केवळ एका राजाच्या आई नव्हत्या, तर त्या स्वराज्याच्या जननी होत्या. त्यांच्या त्यागातून, धैर्यातून आणि संस्कारातून एक आदर्श राजा घडला.
दुसरीकडे, स्वामी विवेकानंद हे आधुनिक भारताचे महान विचारवंत होते. त्यांनी तरुणांना आत्मविश्वासाचा मंत्र दिला— “उठा, जागे व्हा आणि ध्येय साध्य होईपर्यंत थांबू नका.” त्यांनी भारताला जगासमोर अभिमानाने उभे केले. धर्म म्हणजे केवळ कर्मकांड नसून, मानवतेची सेवा हाच खरा धर्म आहे, हे त्यांनी शिकवले. युवकांमध्ये देशभक्ती, चारित्र्य आणि आत्मबल निर्माण करणे, हेच त्यांचे खरे कार्य होते.
राजमाता जिजाऊ यांनी कर्मातून राष्ट्र घडवले, तर स्वामी विवेकानंदांनी विचारातून राष्ट्र जागे केले. एकीने आदर्श राजा घडवला, तर दुसऱ्यांनी आदर्श नागरिक घडवण्याचा संदेश दिला. या दोघांचे जीवन आपल्याला सांगते की, मजबूत राष्ट्र घडवायचे असेल तर संस्कार, आत्मविश्वास आणि सेवा भावना आवश्यक आहे.
आजच्या तरुण पिढीने राजमाता जिजाऊ यांच्याकडून धैर्य व त्याग शिकावा आणि स्वामी विवेकानंदांकडून आत्मविश्वास व देशप्रेम शिकावे. आपण असे केले, तरच खऱ्या अर्थाने भारताचे उज्ज्वल भविष्य घडेल.
माझे भाषण संपवताना मी एवढेच म्हणेन—
जिजाऊंचे संस्कार आणि विवेकानंदांचे विचार आपल्या जीवनात उतरवूया.
धन्यवाद! 🙏
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
भाषण - 1
आदरणीय अध्यक्ष महोदय, शाळेचे मुख्याध्यापक, गुरुजन आणि माझ्या प्रिय मित्रांनो,
आज मी आपल्यासमोर राजमाता जिजाऊ विषयी दोन शब्द सांगणार आहे.
राजमाता जिजाऊ यांचा जन्म १२ जानेवारी १५९८ रोजी सिंदखेड येथे झाला. त्या जाधव घराण्यातील सुसंस्कृत, धैर्यशील आणि दूरदृष्टी असलेल्या स्त्री होत्या.
त्या केवळ छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या माता नव्हत्या, तर स्वराज्याच्या प्रेरणास्थान होत्या.
जिजाऊंनी शिवाजी महाराजांवर बालपणापासूनच संस्कार केले. रामायण, महाभारत, संतांचे विचार आणि अन्यायाविरुद्ध लढण्याची प्रेरणा त्यांनी शिवरायांना दिली. “स्वराज्य निर्मितीची ” भावना जिजाऊंच्या संस्कारांतूनच शिवाजी महाराजांच्या मनात रुजली.
पती शहाजीराजे भोसले यांच्यापासून दूर राहूनही त्यांनी अत्यंत कठीण परिस्थितीत शिवाजी महाराजांचे संगोपन केले. संकटे, अपमान आणि संघर्ष असूनही त्यांनी कधीही धैर्य सोडले नाही. म्हणूनच जिजाऊ या त्याग, धैर्य आणि मातृत्वाच्या सर्वोच्च प्रतीक मानल्या जातात.
राजमाता जिजाऊ आपल्याला शिकवतात की, एक सशक्त आई घडली तर ती संपूर्ण पिढी घडवू शकते. त्यांच्या संस्कारांमुळेच शिवाजी महाराजांसारखा महान राजा आणि लोककल्याणकारी शासक घडू शकला.
शेवटी एवढेच म्हणेन की,
राजमाता जिजाऊ म्हणजे स्वराज्याची जननी, संस्कारांची मूर्ती आणि नारीशक्तीचा तेजस्वी आदर्श आहेत.
धन्यवाद! 🙏
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
भाषण - 2
आदरणीय अध्यक्ष महोदय, आदरणीय गुरुजन आणि माझ्या प्रिय बंधू-भगिनींनो,
इतिहासात अनेक योद्धे होऊन गेले…
अनेक राजे झाले…
पण राजा घडवणारी माता फार क्वचित जन्माला येते.
अशीच एक तेजस्वी माता म्हणजे — राजमाता जिजाऊ!
राजमाता जिजाऊ म्हणजे केवळ छत्रपती शिवाजी महाराजांची आई नव्हे,
तर स्वराज्याची जननी,
संस्कारांची शिल्पकार,
आणि नारीशक्तीचा तेजस्वी आदर्श होय.
ज्या काळात स्त्रीला शिक्षणाचा, विचाराचा अधिकार नव्हता,
त्या काळात जिजाऊंनी शिवाजी महाराजांच्या मनात
स्वराज्याचे स्वप्न पेरले.
रामायण-महाभारत सांगून त्यांनी केवळ गोष्टी सांगितल्या नाहीत,
तर धैर्य, न्याय आणि अन्यायाविरुद्ध उभे राहण्याची ज्वाला पेटवली.
पती शहाजीराजे दूर असताना,
शत्रूंनी वेढलेल्या भूमीत,
अनेक संकटांचा सामना करत,
जिजाऊंनी शिवाजी महाराजांचे संगोपन केले.
त्या कधी डगमगल्या नाहीत…
कारण त्या केवळ माता नव्हत्या —
त्या राष्ट्रनिर्मितीचे बळ होत्या.
शिवाजी महाराजांचा पराक्रम पाहताना
आपण तलवार पाहतो, गड पाहतो, विजय पाहतो…
पण त्या पराक्रमामागे उभी असलेली
संस्कारांची शक्ती म्हणजे राजमाता जिजाऊ हे विसरता कामा नये.
म्हणूनच असे म्हणावेसे वाटते —
शिवाजी महाराज जर स्वराज्याचे शिल्पकार असतील,
तर राजमाता जिजाऊ त्या शिल्पाच्या शिल्पकार होत्या!
आजच्या काळातही जिजाऊ आपल्याला संदेश देतात —
आई घडली तर पिढी घडते,
पिढी घडली तर राष्ट्र घडते!
शेवटी एवढेच म्हणेन,
राजमाता जिजाऊ अमर आहेत —
कारण त्या इतिहासात नाहीत,
त्या आपल्या विचारांत जिवंत आहेत!
जय जिजाऊ!
जय शिवराय!
जय हिंद! 🇮🇳
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
भाषण - 3
आदरणीय अध्यक्ष महोदय, शाळेचे मुख्याध्यापक, गुरुजन आणि माझ्या प्रिय बंधू-भगिनींनो,
इतिहासाच्या पानांवर अनेक शूर योद्ध्यांची नावे सुवर्णाक्षरांनी लिहिली गेली आहेत.
पण त्या इतिहासाला दिशा देणारी,
त्या योद्ध्यांना घडवणारी
एक माता होती —
ती म्हणजे राजमाता जिजाऊ !
राजमाता जिजाऊ म्हणजे केवळ छत्रपती शिवाजी महाराजांची आई नव्हे,
तर स्वराज्याची जननी,
संस्कारांची मूर्ती
आणि नारीशक्तीचा तेजस्वी दीपस्तंभ होय.
मित्रांनो,
ज्या काळात स्त्रीला शिक्षणाचा अधिकार नव्हता,
स्वतःचे मत मांडण्याची मुभा नव्हती,
त्या काळात जिजाऊंनी शिवाजी महाराजांच्या मनात
स्वराज्याचे स्वप्न पेरले.
रामायण, महाभारत, संतांचे विचार सांगत
त्यांनी शिवरायांच्या मनात
धर्म, न्याय, स्वाभिमान आणि अन्यायाविरुद्ध लढण्याची ज्वाला पेटवली.
पती शहाजीराजे दूर असताना, शत्रूंनी वेढलेल्या भूमीत,
अपमान, संकटे आणि असुरक्षिततेच्या छायेत
जिजाऊंनी शिवाजी महाराजांचे संगोपन केले.
त्या कधीही कमकुवत झाल्या नाहीत,
कारण त्यांना माहिती होते
आपण एका मुलाला नव्हे, तर एका राष्ट्राच्या भविष्याला घडवत आहोत!
शिवाजी महाराज तलवार चालवायला शिकले,
तेव्हा त्यांच्या हातात केवळ शस्त्र नव्हते,
तर जिजाऊंनी दिलेले संस्कार होते.
महाराजांनी जेव्हा स्वराज्याची शपथ घेतली,
तेव्हा त्या शपथेच्या मुळाशी
राजमाता जिजाऊंची प्रेरणा उभी होती.
आपण शिवाजी महाराजांचा पराक्रम पाहतो,
गड-किल्ले पाहतो,
विजय आणि राज्याभिषेक पाहतो…
पण त्या प्रत्येक यशामागे
एक माता शांतपणे उभी होती ती म्हणजे राजमाता जिजाऊ!
म्हणूनच अभिमानाने म्हणावेसे वाटते
शिवाजी महाराज जर स्वराज्याचे शिल्पकार असतील,
तर राजमाता जिजाऊ त्या शिल्पाच्या शिल्पकार होत्या!
आजच्या काळातही जिजाऊ आपल्याला एक मोठा संदेश देतात
आई घडली तर पिढी घडते,
पिढी घडली तर समाज घडतो,
आणि समाज घडला तर राष्ट्र घडते!
मित्रांनो,
राजमाता जिजाऊ इतिहासात नाहीत,
त्या केवळ पुस्तकांत नाहीत,
त्या आपल्या विचारांत, आपल्या मूल्यांत आणि आपल्या जबाबदाऱ्यांत जिवंत आहेत.
शेवटी एवढेच म्हणेन
राजमाता जिजाऊ अमर आहेत!
कारण त्यांनी शिवाजी महाराज घडवले,
आणि शिवाजी महाराजांनी स्वराज्य घडवले!
जय जिजाऊ! जय शिवराय!
जय महाराष्ट्र!
जय हिंद! 🇮🇳
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
भाषण - 4 लहान वर्गासाठी
सर्वाना माझा नमस्कार,
आदरणीय शिक्षकवर्ग
आणि माझ्या प्रिय मित्रांनो,
आज मी आपल्याला राजमाता जिजाऊ यांच्याविषयी थोडी माहिती सांगणार आहे.
राजमाता जिजाऊ या छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या आई होत्या.
त्या खूप शूर, हुशार आणि संस्कारी होत्या.
जिजाऊंनी लहानपणापासून शिवाजी महाराजांना
चांगले संस्कार दिले.
त्या त्यांना रामायण, महाभारताच्या गोष्टी सांगत.
त्यातून शिवाजी महाराजांना
सत्य, धैर्य आणि न्याय शिकायला मिळाले.
जिजाऊंनी शिवाजी महाराजांना
देशावर प्रेम करायला शिकवले.
त्यामुळेच शिवाजी महाराज
मोठे, शूर आणि चांगले राजे झाले.
राजमाता जिजाऊ आपल्याला शिकवतात की,
आईने दिलेले संस्कार खूप महत्त्वाचे असतात.
म्हणूनच आपण राजमाता जिजाऊंचा
आदर करायला हवा.
धन्यवाद! 🙏
जय जिजाऊ!
जय शिवराय!
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
स्वामी विवेकानंद भाषण - 1
आदरणीय अध्यक्ष महोदय, मुख्याध्यापक, शिक्षकवर्ग
आणि माझ्या प्रिय मित्रांनो,
आज मी आपल्यासमोर स्वामी विवेकानंद या महान विचारवंताविषयी थोडे मनोगत व्यक्त करणार आहे.
स्वामी विवेकानंद यांचा जन्म
१२ जानेवारी १८६३ रोजी कोलकाता येथे झाला. त्यांचे मूळ नाव नरेंद्रनाथ दत्त होते. ते लहानपणापासूनच बुद्धिमान, निर्भय आणि जिज्ञासू होते.
स्वामी विवेकानंद हे रामकृष्ण परमहंसांचे शिष्य होते. गुरूंच्या विचारांतून त्यांनी आत्मविश्वास, सेवा आणि मानवतेचा संदेश घेतला.
त्यांचा ठाम विश्वास होता की, “प्रत्येक माणसात ईश्वर वास करतो.”
मित्रांनो,
१८९३ साली अमेरिकेतील शिकागो धर्मपरिषदेत
स्वामी विवेकानंदांनी केलेले भाषण
आजही जगभर प्रसिद्ध आहे.
“My brothers and sisters of America”
या एका वाक्याने त्यांनी संपूर्ण सभागृह जिंकले
आणि भारताची मान जगात उंचावली.
स्वामी विवेकानंदांनी तरुणांना नेहमी सांगितले
“उठा, जागे व्हा आणि ध्येय प्राप्त होईपर्यंत थांबू नका.”
त्यांना आळशीपणा, भीती आणि न्यूनगंड अजिबात आवडत नव्हता.
त्यांचा विश्वास होता की
तरुणांमध्येच देशाचे भविष्य दडलेले आहे.
त्यांनी आपल्याला आत्मविश्वास, परिश्रम,
देशप्रेम आणि माणुसकी शिकवली. म्हणूनच १२ जानेवारी हा दिवस
राष्ट्रीय युवक दिन म्हणून साजरा केला जातो.
शेवटी एवढेच म्हणेन स्वामी विवेकानंद हे केवळ संत नव्हते,
ते युवकांचे मार्गदर्शक आणि भारताचे तेजस्वी विचारवंत होते.
चला तर मग,
त्यांच्या विचारांवर चालण्याचा संकल्प करूया.
धन्यवाद! 🙏
जय हिंद! 🇮🇳
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
स्वामी विवेकानंद भाषण - 2
आदरणीय अध्यक्ष महोदय, मुख्याध्यापक,
आदरणीय गुरुजन
आणि माझ्या प्रिय मित्रांनो,
जर तुम्हाला कोणी विचारले,
“तरुणाईला जागं करणारा एक आवाज कोणता?”
तर ठाम उत्तर आहे —
स्वामी विवेकानंद!
स्वामी विवेकानंद म्हणजे
केवळ एक संन्यासी नव्हे,
ते होते धैर्य, आत्मविश्वास आणि राष्ट्रभक्तीचा जिवंत ज्वालामुखी!
१२ जानेवारी १८६३ रोजी जन्मलेले
नरेंद्रनाथ दत्त
हे पुढे जगाला ओळख मिळालेले
स्वामी विवेकानंद बनले.
त्यांच्या विचारांत भीतीला जागा नव्हती,
आणि कमजोरीला माफी नव्हती!
मित्रांनो,
१८९३ साल…
अमेरिकेतील शिकागो धर्मपरिषद…
आणि ते ऐतिहासिक शब्द —
“My brothers and sisters of America!”
एका वाक्याने त्यांनी
संपूर्ण जग जिंकले
आणि भारताचा अभिमान उंचावला!
स्वामी विवेकानंदांनी तरुणांना एकच मंत्र दिला
“उठा, जागे व्हा आणि ध्येय साध्य होईपर्यंत थांबू नका!”
ते म्हणत,
“तुम्ही कमजोर नाही,
तुम्ही पापी नाही,
तुमच्यात अमर शक्ती आहे!”
त्यांना रडणारी, घाबरणारी तरुणाई नको होती,
तर स्वतःवर विश्वास ठेवणारी, मेहनती आणि ध्येयवेडी तरुणाई हवी होती.
त्यांचा ठाम विश्वास होता की
तरुण जागा झाला, तर देश आपोआप जागा होईल!
म्हणूनच मित्रांनो,
स्वामी विवेकानंद केवळ इतिहासात नाहीत,
ते आपल्या रक्तात आहेत,
आपल्या विचारांत आहेत,
आणि आपल्या ध्येयांत आहेत!
आज १२ जानेवारी हा दिवस
राष्ट्रीय युवक दिन म्हणून साजरा होतो,
कारण स्वामी विवेकानंद म्हणजे युवकांचे श्वास!
चला तर मग,
भीती झटकून टाकूया,
आळस दूर करूया,
आणि स्वामी विवेकानंदांचे स्वप्न असलेला
सशक्त, आत्मविश्वासी भारत घडवूया!
जय विवेकानंद! जय युवा शक्ती!
जय भारत माता!
जय हिंद! 🇮🇳
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
स्वामी विवेकानंद भाषण - छोट्या वर्गासाठी
आदरणीय मुख्याध्यापक, शिक्षकवर्ग
आणि माझ्या प्रिय मित्रांनो,
आज मी आपल्याला स्वामी विवेकानंद यांच्याविषयी माहिती सांगणार आहे. तरी तुम्ही शांतपणे ऐकून घ्यावे. ही नम्र विंनती
स्वामी विवेकानंद हे खूप थोर संत होते.
त्यांचे लहानपणीचे नाव नरेंद्र होते.
ते खूप हुशार आणि धाडसी होते.
स्वामी विवेकानंद आपल्याला नेहमी सांगत
“उठा, जागे व्हा आणि ध्येय पूर्ण होईपर्यंत थांबू नका!”
ते मुलांना आणि तरुणांना खूप आवडत.
त्यांनी आपल्याला आत्मविश्वास, मेहनत आणि देशप्रेम शिकवले.
१२ जानेवारी हा त्यांचा जन्मदिन
राष्ट्रीय युवक दिन म्हणून साजरा केला जातो.
आपणही स्वामी विवेकानंदांसारखे
धैर्यवान, मेहनती आणि चांगले नागरिक बनूया.
धन्यवाद! 🙏
जय स्वामी विवेकानंद!
जय हिंद! 🇮🇳
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
धन्यवाद! 🙏
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
