दिनविशेष माहिती कार्यक्रम
नमस्कार विद्यार्थी मित्रांनो,
कसे आहात ? मजेत ना !
मी नासा येवतीकर, दिनविशेष माहिती कार्यक्रमात आपले स्वागत करतो.
आज ११ जुलै अर्थात जागतिक लोकसंख्या दिन त्यानिमित्ताने आजच्या कार्यक्रमात आपण लोकसंख्या याविषयी माहिती पाहू या.
लक्ष देऊन ऐका हं, कारण या माहितीच्या आधारे तुम्हाला पाच प्रश्नांची उत्तरे द्यायची आहेत.
चला तर मग ऐकू या ......
११ जुलै हा दिवस संपूर्ण जगभर जागतिक लोकसंख्या दिन म्हणून साजरा केला जातो. वाढत्या लोकसंख्येमुळे निर्माण होणाऱ्या समस्या आणि त्याविषयी जनजागृती करण्यासाठी हा दिवस पाळला जातो. ११ जुलै १९८७ रोजी जागतिक लोकसंख्या ५ अब्जांपर्यंत पोहोचली होती, ज्याला 'फाइव्ह बिलियन डे' म्हटले गेले. सन १९९० पासून हा दिवस अधिकृतपणे जगभरात साजरा करण्यास सुरुवात झाली
विद्यार्थी मित्रांनो, लोकसंख्या म्हणजे एखाद्या देशात किंवा प्रदेशात राहणाऱ्या लोकांची एकूण संख्या. लोकसंख्या ही देशाची ताकद असली, तरी तिची वाढ योग्य प्रमाणात आणि नियोजनबद्ध असणे आवश्यक आहे. लोकसंख्या झपाट्याने वाढल्यास अन्न, पाणी, शिक्षण, आरोग्य, रोजगार, निवास, वाहतूक आणि पर्यावरण यांवर मोठा ताण येतो. त्यामुळे नैसर्गिक साधनसंपत्तीवरही अतिरिक्त दबाव निर्माण होतो.
आपला भारत देश हा जगातील सर्वाधिक लोकसंख्या असलेल्या देशांपैकी एक आहे. आज भारताची लोकसंख्या सुमारे १४८ कोटी (१.४७७ अब्ज) इतकी आहे तर चीनची लोकसंख्या सुमारे १४१.२ कोटी (१.४१२ अब्ज) आहे. भारताने २०२३ मध्ये चीनला मागे टाकत जगातील सर्वाधिक लोकसंख्या असलेला देश बनला. भारताने २०२३ मध्ये चीनला मागे टाकत जगातील सर्वाधिक लोकसंख्या असलेला देश बनला.
कुटुंब नियोजन कार्यक्रमाची आखणी सुरुवातीच्या काळापासून करत आली आहे. १९८० च्या दशकात "हम दो, हमारे दो" हा घोषवाक्य देशभर अत्यंत लोकप्रिय झाला.
लोकसंख्या वाढ ही देशासाठी फायदेशीर पण आहे आणि नुकसानदायक देखील आहे. त्यामुळे प्रत्येक नागरिकाने जबाबदार व जागरूक राहणे गरजेचे आहे. शिक्षणाचा प्रसार, स्त्री-पुरुष समानता, मुलींचे शिक्षण, चांगले आरोग्य, स्वच्छता आणि लहान कुटुंबाचा स्वीकार हे समाजाच्या प्रगतीसाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
विद्यार्थी म्हणून आपणही या विषयात योगदान देऊ शकतो. पाणी व अन्नाची नासाडी टाळणे, झाडे लावणे, स्वच्छता राखणे, ऊर्जेची बचत करणे, पर्यावरणाचे संरक्षण करणे आणि लोकसंख्या व संसाधनांचा योग्य वापर याबाबत समाजात जनजागृती करणे ही आपली जबाबदारी आहे.
चला, आजच्या जागतिक लोकसंख्या दिनानिमित्त आपण सर्वजण "सुशिक्षित, सुदृढ, जागरूक आणि जबाबदार समाज घडवूया" असा संकल्प करूया.
मुलांनो, तुम्हांला ही माहिती कशी वाटली ? नक्की कळवा.
चला आता या माहितीवर आधारित काही प्रश्न आणि उत्तर पाहू या
पहिला प्रश्न - जागतिक लोकसंख्या दिन केव्हा साजरा केला जातो ?
बरोबर उत्तर आहे, 11 जुलै रोजी जागतिक लोकसंख्या दिन साजरा केला जातो
दुसरा प्रश्न - जागतिक लोकसंख्या दिनाची सुरुवात केव्हा झाली ?
बरोबर उत्तर आहे, १९९० पासून ११ जुलै हा दिवस अधिकृतपणे जागतिक लोकसंख्या दिन म्हणून जगभरात साजरा करण्यास सुरुवात झाली.
तिसरा प्रश्न - आजच्या स्थितीत सर्वाधिक लोकसंख्या असलेला देश कोणता ?
बरोबर उत्तर आहे, भारत हा आजच्या स्थितीत सर्वाधिक लोकसंख्या असलेला देश आहे.
चौथा प्रश्न - भारताची आजची लोकसंख्या किती आहे ?
बरोबर उत्तर आहे, भारताची आजची लोकसंख्या 148 कोटी आहे
शेवटचा पाचवा प्रश्न - १९८० च्या दशकातील प्रसिद्ध घोषवाक्य कोणते ?
बरोबर उत्तर आहे - १९८० च्या दशकातील प्रसिद्ध घोषवाक्य म्हणजे "हम दो, हमारे दो".
ही सर्व माहिती Chat GPT च्या साहाय्याने तयार करण्यात आली आहे.
चला पुन्हा भेटू या उद्याच्या दिनविशेष माहिती कार्यक्रमात, तोपर्यंत नमस्कार. 🙏
( वरील सर्व माहिती इंटरनेट वरून संकलित करण्यात आले आहे. )
संकलन :- नासा येवतीकर, 9423625769
